Kako su odluke Badinterove komisije otvorile put nezavisnoj Bosni i Hercegovini

Badinterovu komsiju koja nosi ovaj naziv prema svom predsjedniku Badinteru tadašnjem prvom čovjeku Ustavnog suda Francuske ustanovilo je Vijeće ministara Evropske ekonomske zajednice danas Evropske unije 1991 godine a kako bi ustanovilo pravne sporove i mirno riješilo krizu u bivšoj Jugoslaviji Indirektno priznanje nezavisnosti bivših republika SFRJ Pored predsjedavajućeg Badintera ovu komisiju činili su i predsjednici ustavnih sudova još četiri evropske države i to Roman Herzeg iz Njemačke Aldo Corasaniti iz Italije Španac Francisco Tomas y Valiente te Irene Petry iz Belgije Badinterova komisija utvrdila međunarodne granice u okviru koji je BiH priznata kao suverena i nezavisna država kao i druge republike iz sastava bivše Jugoslavije Naime Badinterova komisija potvrdila je i nadgledala sve referendume među narodima bivše Jugoslavije među kojima je bio i onaj bosanskohercegovački Kakvo je bilo mišljenje Badinterove komisije U novembru 1991 godine predsjednik Badinterove komisije dobio je pismo od lorda Karingtona predsjednika Konferencije o Jugoslaviji u kojem je između ostalog pisalo Suočili smo se sa krupnim pravnim pitanjem Srbija smatra da su republike koje su proglasile ili će proglasiti sopstvenu nezavisnost i suverenitet napustile ili će uskoro napustiti SFRJ koja će uprkos tome nastaviti da postoji Ostale republike nasuprot tome smatraju da nije u pitanju otcjepljenje već dezintegracija i prestanak postojanja SFRJ kao rezultat istovremene namjere jednog broja republika One smatraju da šest republika treba da budu ravnopravni nasljednici SFRJ bez prava bilo koje od njih ili grupe republika da polažu pravo da bude ili budu njen nastavljač Želio bih da Arbitražna komisija razmotri slučaj i formuliše mišljenje ili preporuku koja se može smatrati korisnom Zaključci Badinterove komisije Arbitražna komisija stoga je konstatovala da je SFRJ u procesu raspadanja te da su njene republike izrazile želju za nezavisnošću Shodno tome mišljenje Komisije bilo je da čim proces u SFRJ bude doveo do stvaranja jedne ili više nezavisnih država problemi granica morat će se riješiti u skladu sa sljedećim kriterijima Demarkacione linije između Hrvatske i Srbije ili između Srbije i Bosne i Hercegovine ili eventualno između drugih susjednih nezavisnih država moći će da se mijenjaju samo putem slobodnog i međusobnog dogovora Ukoliko se ne dogovori suprotno ranije granice poprimaju karakter granica koje štiti međunarodno pravo To je zaključak na koji navodi princip poštovanja teritorijalnog status quo i naročito princip uti posidetis juris qui iako prvobitno priznat prilikom rješavanja problema dekolonizacije u Americi i Africi predstavlja danas princip koji ima opći karakter kako je saopćio Međunarodni sud pravde U januaru 1992 godine predsjednik Badinter primio je pismo u kojem je lord Karington tražio mišljenje o sljedećem pitanju koje je postavila Republika Srbija Da li srpsko stanovništvo iz Hrvatske i Bosne i Hercegovine kao konstitutivan narod Jugoslavije uživa pravo na samoopredeljenje Komisija je izrazila mišljenje da pravo na samoopredjeljenje ne može dovesti do izmjena granica koje postoije u trenutku nezavisnosti osim u slučaju da se zainteresovane države suprotno dogovore Ukoliko u okviru jedne države postoji jedna ili više konstitutivnih grupa jedna ili više etničkih vjerskih jezičkih zajednica ove grupe imaju u skladu sa međunarodnim pravom pravo na priznavanje njihovog identiteta navodi se u mišljenju Badinterove komisije Bez prava na odcjepljenja za srpsko stanovništvo Kako je Komisija istakla u svom mišljenju iz 29 novembra 1991 godine koje je objavljeno 7 decembra u skladu sa normama koje sada predstavljaju imperative općeg međunarodnog prava države su dužne da osiguraju poštovanje prava manjina Ovaj zahtjev se postavlja svim republikama u odnosu na manjine koje su ustanovljene na njihovim teritorijama Stoga srpsko stanovništvo iz Bosne i Hercegovine i Hrvatske treba da uživa sva prava koja su prema važećim međunarodnim konvencijama priznata manjinama Kao i nacionalne međunarodne garancije u skladu sa načelima međunarodnog prava i odredbama poglavlja II nacrta konvencije usvojene 4 novembra 1991 godine mišljenje je Arbitražne komisije U skladu s tim Arbitražna komisija zaključila je da srpsko stanovništvo u Bosni i Hercegovini ima pravo uživati sva prava priznata manjinama i etničkim grupama međunarodnim pravom i odredbama Nacrta konvencije konferencije za mir u Jugoslaviji od 4 novembra 1991 godine Nadalje pismom iz 20 decembra 1991 godine upućenim predsjedniku Ministarskog vijeća Evropske zajednice ministar vanjskih poslova Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine zatražio je da ovu republiku priznaju zemlje članice Evropske zajednice Tako je međunarodno priznanje nezavisnosti Republike BiH proces koji je započeo donošenjem odluke o raspisivanju Referenduma o nezavisnosti Republiku BiH prva je priznala Bugarska prije održavanja Referenduma a potom su uslijedile Turska Španija Libija Iran dok je njemačko priznanje dovelo do masovnog međunarod.